Artykuły · ADHD i autyzm
Mam ADHD. Czy mogę być także w spektrum autyzmu?
Rozpoznanie ADHD nie wyklucza autyzmu. Jeśli po diagnozie część trwałych doświadczeń nadal pozostaje niewyjaśniona, warto przyjrzeć się rozwojowi społecznemu, sensoryce, potrzebie przewidywalności i maskowaniu.
To, że ktoś ma rozpoznane ADHD, nie zamyka drzwi do spektrum. Oba profile potrafią występować u jednej osoby. Zdanie „skoro mam ADHD, autyzmu mieć nie mogę” jest więc po prostu nieprawdziwe.
Z drugiej strony samo poczucie, że ADHD nie ogarnia całego życia, też nie stawia jeszcze rozpoznania autyzmu.
Co po ADHD nadal może nie pasować
ADHD dobrze tłumaczy kłopot z uwagą, impulsy, nadruchliwość i część bałaganu w planowaniu.
Jeśli jednak od dzieciństwa widać też inny, trwały rys: inaczej układającą się komunikację, silną potrzebę stałości, bardzo wąskie albo pochłaniające zainteresowania czy wyraźny profil sensoryczny, warto rozważyć szersze spojrzenie.
Sama nadwrażliwość nic nie rozstrzyga. Źle znoszony hałas, światło albo dotyk pojawiają się w wielu sytuacjach. Diagnoza opiera się na całym wzorcu, na tym, jak długo trwa i jak splata się z komunikacją, relacjami, zachowaniem oraz potrzebą powtarzalności.
To, co widać w gabinecie, bywa mylące
Część dorosłych nauczyła się prowadzić rozmowę, przygotowywać się do spotkań, pilnować mimiki i kopiować społeczne zachowania. Z zewnątrz może wyglądać to bardzo swobodnie. Nie mówi jednak, ile to kosztuje.
Dlatego pytanie o maskowanie powinno zejść do konkretu: co ktoś robi, żeby „wypaść normalnie”, i czym za to płaci. Sam wynik kwestionariusza tego nie pokaże.
Kiedy wracać do specjalisty
Jeśli po rozpoznaniu ADHD i po tym, jak ten profil został lepiej zrozumiany, nadal zostaje drugi, spójny obraz ciągnący się od wczesnego rozwoju, warto usiąść z kimś, kto ma doświadczenie w diagnostyce dorosłych i współwystępowaniu obu profili.
Proces rozpoznawania autyzmu jest opisany na DiagnozaAutyzmu.com.pl. Sprawy samego ADHD na DiagnozaADHD.com.pl.
AuDHD nie jest osobną diagnozą. To potoczne określenie współwystępowania ADHD i autyzmu. Nie powinno być szufladką na każdą trudność. Ma sens wtedy, gdy pomaga zobaczyć, jak dwa rzeczywiście obecne profile wpływają na siebie. Nie wtedy, gdy każdą niewygodę próbuje się wepchnąć w jedną nazwę.